Ander werk van Max J. Geene 1951-2025 (deel 4)

Inhoudsopgave

Max J. Geene 1951-2025

Deel 1 Introductie

Deel 2 De reis van het schilderij en informatie over de schilder

Deel 3 Locatiegeschiedenis van het schilderij

Deel 4 Ander werk van Max Geene

Online zijn er veel schilderijen van Max Geene te vinden, maar de meeste zijn van Max C. Geene; de vader van Max J. Geene. De signatuur is dan in kleine letters en het onderwerp is vaak de Rotterdamse haven in een meer standaard "romantische" stijl. Een van zijn schilderijen die onlangs werd verkocht was een bijna letterlijke kopie van een oude ansichtkaart van Delfshaven (Aelbrechtskolk).

Veiling bij Vendu Rotterdam

Heel af en toe duikt er een werk op van Max J. Geene. Begin december 2025, ruim drie maanden na zijn dood, veilde Vendu Rotterdam vier schilderijen van Max Geene. Hoewel ze alle vier zijn toegeschreven aan “Max Geene (1929-2008)”, zijn het overduidelijk twee schilderijen van de “jongere” Max J. Geene, geschilderd en ondertekend in dezelfde stijl als mijn schilderij. Er staan een parachutist boven een stad en een boot in de haven op. Het zijn de enige andere schilderijen van Max J. Geene die ik tot dan had gezien, los van het schilderij dat ikzelf in bezit heb. Achterop het tweede schilderij staat hetzelfde adres als waarmee Max Geene zijn verzoek om een hoger honorarium in 1979 ondertekende (zie deel 2).

Boats in the harbour, Vendu Rotterdam

Boats in the harbour, achterkant, Vendu Rotterdam

Paratrooper over a city, Vendu Rotterdam

De andere twee schilderijen zijn hoogstwaarschijnlijk wel van zijn vader, Max C. Geene (1930-2010), gezien onderwerpkeuze, signatuur in kleine letters en stijl. Het zal niet toevallig zijn dat alle vier de schilderijen in deze veiling begin december 2025 opdoken, aangezien Vendu Rotterdam veel geveilde objecten uit woningontruiming bij sterfte haalt, en Max J. Geene ruim twee maanden eerder overleed. De schilderijen van Max J. Geene werden voor respectievelijk 60 en 90 euro verkocht, terwijl die van zijn vader op 70 euro werden afgehamerd. Ik heb de herkomst van de schilderijen nog bij Vendu nagevraagd, maar daar konden ze geen uitspraken over doen, in verband met de privacy.

Vendu Rotterdam, veiling schilderijen Max J. Geene en Max C. Geene, 10 en 11 december 2025. Klik voor details.

Lijst met ingediende BKR-werken van Max J. Geene

Toch moeten er nog best veel schilderijen van Max J. Geene rondzwerven. Begin deze maand ben ik nog een keer teruggegaan naar het Stadsarchief in Rotterdam om de aankooplijsten in het Rotterdamse Archief van de Commissie Complementaire Arbeidsvoorziening Beeldende Kunstenaars door te spitten. Omdat deze lijsten zijn geordend op binnenkomst van de kunstwerken is het nogal tijdrovend om alle schilderijen van een specifieke kunstenaar eruit te filteren. Uiteindelijk heb ik 64 door Max J. Geene ingediende werken gevonden, waarbij ik er tussen de honderden pagina's aan BKR-registraties vast een paar over het hoofd heb gezien. Hieronder heb ik ze op een rij gezet.

Schilderijen van Max J. Geene in de Aankooplijsten BKR-Commissie, Stadsarchief Rotterdam.

Volgens het overzicht maakte Max J. Geene meteen na afstuderen aan de avondopleiding van de Kunstacademie in Rotterdam (1978) gebruik van de BKR en bleef dat doen tot begin 1985. In het begin gaf hij al zijn schilderijen nog titels, later helaas niet meer. Bijna alle titels verwijzen naar Rotterdamse locaties en bijna allemaal zijn ze met olieverf vervaardigd. Het honorarium steeg gelijk met de kwaliteit of de inflatie, of een mix van beide. De onderste twee schilderijen ("Witte dorp" en "Blaak") ben ik niet in de Rotterdamse BKR-registraties tegengekomen, maar staan wel op de uitdraai van Geene's schilderijen die ik eerder van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) kreeg. Die heb ik dus waarschijnlijk over het hoofd gezien op de Rotterdamse lijsten.

Tijdens het eerste bezoek was het me niet opgevallen, maar boven de aankooplijsten in Rotterdam staat de aantekening "Oneven nummers = aan het rijk toegewezen kunstwerken". Ik gaf eerder aan niet te weten hoe de selectie van deze kunstwerken werd gemaakt; dat is bij deze opgehelderd. 

Aan de kunstenaar teruggegeven even genummerde kunstwerken. Bron: Stadsarchief Rotterdam

Tegen het eind van het bestaan van de BKR raakten de depots zo overvol dat veel ingediende kunstwerken ook weer werden teruggegeven aan de kunstenaars. Bij de teruggave moest de kunstenaar tekenen voor ontvangst. Deze lijsten zijn in dezelfde archiefmappen terug te vinden. Ook Max J. Geene heeft zo een van zijn kunstwerken mee terug naar huis mogen nemen, zie bovenstaande foto. 

Expositie in 't Raadhuys, Spijkenisse, 1981

Tegenwoordig zijn de meeste kranten van voor het jaar 2000 gedigitaliseerd en online beschikbaar. Dat geldt ook voor de Nieuwe Brielsche Courant, ware het niet dat vanwege auteursrechten deze gedigitaliseerde scans niet online zijn in te zien. In het online Streekarchief van Voorne-Putten kon ik alleen zien dát er iets over Max Geene was geschreven in die krant, maar dus niet wát. Gelukkig zijn er van de Nieuwe Brielsche Courant ook fysieke exemplaren in te zien in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag, een stuk dichterbij dan Brielle.

De reis naar Den Haag was de moeite waard, want in een krantenknipsel uit 1981 staat een mooie beschrijving van een expositie van onder anderen Max Geene in 't Oude Raadhuys in Spijkenisse, plus een foto van een van Geene's schilderijen.

Nieuwe Brielsche Courant, 18 maart 1981. Koninklijke Bibliotheek Den Haag.

De beschrijving van Geene's stijl door Cocky Simons (zelf ook afgestudeerd aan de Kunstacademie van Rotterdam) is erg treffend en ook van toepassing op het schilderij dat ik bezit:

"De abstract-realistische schilderijen van Max Geene zijn verstilde weergaven van bijvoorbeeld havens, fabrieken, houtopslagplaatsen en stadsgezichten. Het verstillende effect bereikt hij door noch de werkers, noch de passanten en noch het verkeer op straat weer te geven, waardoor alles een beetje coulisse-achtig werkt. Het abstracte element ervaren we wanneer we van dichtbij zijn werk bezien. Nemen we echter een grotere afstand ervan, dan is zijn werk bijna foto-realistisch. Het meest duidelijk ervaren wij dat in zijn perspectief. Zijn werk schreeuwt om ruimte. 

Qua kleur- en toon-schakeringen werkt hij heel subtiel en daardoor bereikt hij het effect dat de toeschouwer zich gedwongen voelt het schilderij èn van dichtbij èn van een afstand te bekijken. Aan de fantasie wordt echter niets meer overgelaten. Hier is het meer een kwestie van de confrontatie en de verrassing over de verwerking van het onderwerp."

Het is inderdaad het heel exacte kleurgebruik in mijn schilderij dat het geheel zo realistisch doet aanvoelen. Hieronder staat een foto van een van Geene's schilderijen in de expositie: de spoorbrug over de Maas. Helaas in zwart-wit.

Nieuwe Brielsche Courant, 18 maart 1981. Koninklijke Bibliotheek Den Haag.

Pentekening voor een collega

Een paar weken geleden kreeg ik een berichtje van Ruud Janssen. Hij was in de jaren zeventig bevriend met Geene. Hij heeft ooit een hele leuke pentekening van Max Geene gekregen, ondertekend met "Maxim". 

Het verhaal erbij zegt iets over hoe Max Geene als vrijgezel student aan de academie was. Van Ruud Janssen mocht ik het delen:

"Ik heb Max Geene leren kennen halverwege de jaren '70, schat ik in. Daar is geen langdurige vriendschap uit voortgekomen. Als ik me goed herinner werkte hij bij mij als uitzendkracht bij ons op kantoor (ik werkte toen bij Rijkswaterstaat). Kantoorwerk was niet zijn ding, dus het heeft al met al niet lang geduurd. Wij konden wel goed met elkaar opschieten en er was ook wel contact buiten het werk. Hij hield wel van een biertje drinken! 

Pentekening van Max J. Geene voor Ruud Janssen, jaren zeventig.

Op enig moment hebben wij (mijn toenmalige vrouw en ik) hem meegevraagd naar een personeelsfeest van mijn vrouw haar werk. Daar kreeg hij in de loop van de avond, met iets teveel drank op, ruzie met iemand. Wij moesten we hem dus afvoeren. Hij was emotioneel en had veel spijt. Een dag of wat erna kwam hij met de pentekening aanzetten als goedmakertje."

Ruud sluit af met: "Ik heb nog wel eens gezocht naar hem. Later dus ook via internet. Maar heb nooit wat over hem of van hem gevonden tot het moment dat ik jouw blog tegenkwam. Ik had, als ik het schilderij was tegengekomen, het zeker ook gekocht. [...] Ik vind het heel jammer dat ik hem nooit meer heb gesproken, maar zo gaat het soms."

Muurschildering café Boulevard, Overschie

Begin augustus 2026 plaatste Jan Rijsdijk op Facebook een openbare advertentie voor een schilderij van Max Geene sr. Daaronder reageerden een aantal mensen die Max J. Geene nog gekend hadden uit café Boulevard in Overschie. Hij zou voor dat café ook ooit een plafondschildering hebben gemaakt. Tegenwoordig is daar alles weggestuukt, maar op een oude Google-foto zijn inderdaad nog hoge muurschilderingen terug te zien. De foto is helaas niet erg duidelijk. Gezien de afgebeelde ansichtkaart-achtige thema's zouden het ook schilderingen van Max Geene sr. kunnen zijn geweest. De piano hangt overigens nog wel steeds aan het plafond. 

Eetcafé Boulevard, Overschie

Waarom een kruispunt?

Meteen na aankoop van mijn schilderij vroeg ik mij al af: "Wie schildert er nou een verlaten kruispunt in een grauwe winterochtend?" Omdat de schilder inmiddels is overleden zullen we het antwoord nooit weten. Maar enig inzicht in de mogelijke beweegredenen achter de themakeuze heb ik wel gekregen na mail-contact met Christoph Aussems. 

Via zijn website kwam ik er namelijk achter dat zijn carrière wel erg veel gelijkenissen met die van Max J. Geene kende: beiden zijn in 1951 in Rotterdam geboren, beiden studeerden daar aan de kunstacademie en beiden legden zich toe op het schilderen van Rotterdamse stadsgezichten, bij voorkeur van verkeerspleinen en gebouwen, zónder mensen. Beiden schilderden veel in het kader van de BKR en bovendien exposeerden zij vlak na elkaar in de Galerie Nieuw Rotterdams Peil in 1985/1986. Uiteraard hanteerde Christoph wel een heel eigen stijl, met veel meer eenvoud en abstractie dan Max Geene.

"Hofplein", Christoph Aussems. Bron.

Ik mailde Christoph Aussems met de vraag of hij Max Geene had gekend en waarom hij koos voor het schilderen van functionele plaatsen binnen de stad, ver weg van de toeristische trekpleisters (net als Max Geene). Op de eerste vraag antwoordde hij: "Max Geene heb ik niet echt goed gekend maar ik heb hem een keer ontmoet tijdens een docentenvergadering van 't Oude Raadhuys waar wij beiden cursussen gaven. Hij leek mij een gemoedelijk type." Meer kon hij hier niet over melden. Over de achtergrond van zijn onderwerpskeuze des te meer:

"Op de academie werd ons op het hart gedrukt "geen mooie plaatjes te schilderen" maar we leerden wel goed kijken en een oog voor een schilderonderwerp te ontwikkelen. Het thema Rotterdam leefde in mijn jeugd enorm bij de Rotterdammers, de wederopbouw werd dagelijks uitvoerig besproken in de kranten en zorgde voor levendige discussies.

De bouw van de metro en later de spoortunnelbouw waren gigantische bouwputten die vele jaren de stad bepaalden. Ook de stadsvernieuwing was ingrijpend. Boeiende thema's voor generaties Rotterdamse tekenaars en schilders, zoals Frans Stuurman, Harry van der Woerd en Willem van Hest."

Ik kan me voorstellen dat ook Max Geene in zijn opleiding te horen kreeg om vooral "geen mooie plaatjes" te schilderen. Dat zou ook wel verklaren waarom hij een kruispunt bij de oprit naar de A20 schilderde op een grauwe winterochtend. Compleet anders dan zijn vader, die soms letterlijk ansichtkaarten naschilderde.

Met de door Christoph Aussems genoemde Frans Stuurman had ik overigens eerder al gebeld. Hij kwam van dezelfde kunstacademie, schilderde ook stadsgezichten en woonde hemelsbreed zo'n 500 meter van Max Geene vandaan, maar had nog nooit van hem gehoord. Dat blijf ik toch wel bijzonder vinden.

Over het maakproces mailde Christoph Aussems mij het volgende:

"Mijn BKR schilderijen zijn gebaseerd op een ter plekke gemaakte schets en de kleuren zijn uit de herinnering. De schets kopieerde ik exact op het schilderij. Dit werk was mijn vrije keuze maar ik hield wel rekening met de bestemming waarvoor het BKR werk gebruikt werd, zoals gangen of foyers van openbare gebouwen en de kunstuitleen.

Mijn schilderijonderwerpen  werden meestal direct herkend, hadden een eigen stijl die een beetje geïnspireerd was door strips en de Duitse expressionistische schilders, eenvoudige kleurvlakken en duidelijke contouren.

[...] Ik vind het zeer positief dat, nadat de BKR en BKR-werk totaal verguisd werden, er nu weer belangstelling voor komt, zoals o.a. blijkt voor jouw waardering voor het schilderij van Max Geene."

Vijf bekende schilderijen van Max J. Geene

Naast het schilderij van Max J. Geene in mijn werkkamer, de twee onlangs geveilde schilderijen door Vendu Rotterdam, de pentekening en de krantenfoto uit 1984 zijn er verder geen andere afbeeldingen van schilderijen van hem bekend. De schilderingen in eetcafé Boulevard tel ik niet mee, omdat ik twijfel of ze echt van hem zijn. Mochten er meer schilderijen opduiken, dan zal ik dit blog aanvullen. 

Heb je meer informatie over Max J. Geene, of heb je zelfs een schilderij van hem, laat dan een berichtje achter.